Bordro nedir, nasıl okunur?
Bordro, işverenin her ay çalışan adına düzenlediği, brüt ücretten yapılan tüm yasal kesintileri ve ele geçen net tutarı gösteren resmi ücret belgesidir. 2026'da brüt ücretten %14 SGK ve %1 işsizlik primi kesilir. Gelir ve damga vergisi, asgari ücrete (33.030 TL) isabet eden kısım istisna tutularak hesaplanır. Bordroyu düzenlemek, çalışana vermek ve saklamak işverenin yasal yükümlülüğüdür.
Bordro nedir?
Bordro (ücret bordrosu), işverenin her ücret ödeme döneminde çalışan adına düzenlediği ve brüt ücreti, SGK primine esas kazancı, işçi kesintilerini, vergi matrahlarını ve net ödemeyi satır satır gösteren resmi belgedir. Vergi Usul Kanunu md. 238 ve SGK mevzuatı bordroyu zorunlu kılar. Zorunlu unsurları eksik olan bordro geçersiz sayılır.
Kavramlar sık karışır: bordro belgenin kendisidir. Bordrolama, bu belgeyi her ay üreten hesaplama ve bildirim sürecinin bütünüdür. Maaş bordrosu ise günlük dilde aynı belgeye verilen addır. Bu sayfa konuya işveren ve İK tarafından bakar.
Kendi bordrosunu arayan bir çalışan belgeyi işvereninden ister, SGK hizmet dökümünü ve prim bilgilerini e-Devlet üzerinden görüntüleyebilir. Birçok kamu kurumu maaş bordrosunu e-Devlet üzerinden doğrudan sunar. Özel sektörde bordroyu vermek işverenin işidir.
Bordro satır satır: brütten nete
Okuma her zaman brüt ücretle başlar: kök ücret ile prim, fazla mesai, ikramiye gibi ödemelerin toplamıdır. SGK primine esas kazanç (SGK matrahı) bu tutar üzerinden, 2026'da aylık 33.030,00 TL taban ile 297.270,00 TL tavan arasında belirlenir. Tavanı aşan kazanç prim kesintisine girmez (SGK Genelgesi 2026/2).
SGK matrahından %14 işçi sigorta primi ve %1 işsizlik primi kesilir. Kalan tutar gelir vergisi matrahıdır ve yıl içinde kümülatif ilerler: Ocak'tan itibaren biriken matrah 2026 ücret tarifesinde 190.000 TL'ye kadar %15, 400.000 TL'ye kadar %20, 1.500.000 TL'ye kadar %27, 5.300.000 TL'ye kadar %35, üzeri %40 oranıyla vergilenir (GV Genel Tebliği Seri No: 332).
AGİ 2022'de kaldırıldı (7349 sayılı Kanun). Yerini alan istisna sayesinde her çalışanın ücretinin asgari ücrete isabet eden kısmından gelir ve damga vergisi alınmaz. Bu yüzden 33.030,00 TL brüt asgari ücretin neti tam olarak 28.075,50 TL'dir. İstisnayı aşan kısımdan binde 7,59 damga vergisi kesilir. Tüm kesintiler düşüldükten sonra kalan tutar net ücrettir. Kendi rakamlarınızla adım adım hesabı /bordro/hesaplama aracında görebilirsiniz.
İşverenin bordro yükümlülükleri
İş Kanunu md. 37 uyarınca işveren, her ödemede çalışana ücret hesabını gösteren imzalı veya işyerinin özel işaretini taşıyan bir pusula vermek zorundadır. Pusulada ödemenin günü ve dönemi ile fazla mesai, ikramiye gibi her türlü eklemenin ve kesintinin ayrı ayrı gösterilmesi gerekir. Vergi tarafında VUK md. 238, her ay ücret bordrosu düzenlenmesini ve bordronun imzalanmasını şart koşar.
SGK mevzuatı bordronun asgari içeriğini ayrıca tanımlar: işyeri sicil numarası, ait olduğu ay, sigortalının adı ve kimlik numarası, prim gün sayısı, ücret ve imza unsurlarından biri eksikse bordro geçersiz sayılır — imza şartı, makbuz karşılığı veya banka kanalıyla yapılan ödemelerde aranmaz — ve 5510 sayılı Kanun md. 102/e-5 uyarınca her geçersiz bordro için asgari ücretin yarısı tutarında idari para cezası uygulanır.
E-bordro, çalışana ulaştığı ispatlanabildiği sürece (güvenli elektronik imza, KEP veya erişim kaydı tutan kurumsal portal) uygulamada kabul görür, ispat yükü işverendedir. Saklama süreleri: vergi mevzuatı yönünden 5 yıl (VUK md. 253), SGK yönünden ilgili yılı izleyen yılbaşından itibaren 10 yıl (5510 md. 86).
İşveren gözünden bordro: gerçek maliyet
Bordronun çalışana görünmeyen yüzü işveren maliyetidir. 2026'da işveren SGK primi %21,75, işveren işsizlik primi %2'dir. İmalat dışındaki özel sektör işverenlerinde hazine indirimi 2 puandır ve fiili SGK yükünü %19,75'e düşürür. İmalat sektörü 31.12.2026'ya kadar 5 puanlık indirimi korur (7566 sayılı Kanun).
Bu oranlarla asgari ücretli bir çalışanın 2026 işveren maliyeti 33.030 × (1 + 0,1975 + 0,02) = 40.214,03 TL'dir. Şartları sağlayan işverenlerde sigortalı başına aylık 1.270 TL asgari ücret desteği bu maliyeti ayrıca azaltır. Yıl içinde değişen tüm oran ve tutarların güncel listesi /bordro/2026-parametreleri sayfasında tutulur.
Sık yapılan hatalar ve denetim riskleri
En sık görülen hatalar: kümülatif vergi matrahının yanlış yönetilmesi (işveren değişince matrah kural olarak sıfırdan başlar, aynı işverende yıl boyu devam eder, çalışanın talebiyle önceki işverendeki matrahtan da sürdürülebilir), SGK tavanının eski 7,5 kat çarpanla hesaplanması (2026'da tavan 9 kat, 297.270 TL) ve asgari ücret istisnasının damga vergisi ayağının unutulması.
Denetimde en çok bakılan noktalar: bordro ile Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi'nin tutarlılığı, imzasız veya çalışana hiç verilmemiş pusulalar, fazla mesainin bordroda ayrı satırda gösterilmemesi ve bordrodaki ücret ile bankadan ödenen tutarın uyuşmaması. Ücretin bir kısmının elden ödenmesi ("düşük bordro") hem SGK hem vergi mevzuatı yönünden kayıt dışılık yaptırımı doğurur.
İşten çıkışlarda bordro parametreleri kıdem hesabını da belirler: 1.7.2026–31.12.2026 arasındaki fesihlerde kıdem tazminatı tavanı 73.729,87 TL'dir. Yılın ilk yarısındaki fesihlere 64.948,77 TL uygulanır.
| Brüt asgari ücret (2026) | 33.030,00 TL/ay |
| Net asgari ücret (2026) | 28.075,50 TL/ay |
| SGK işçi primi | %14 |
| İşsizlik sigortası işçi primi | %1 |
| SGK prim tavanı (2026) | 297.270,00 TL/ay |
| Damga vergisi | Binde 7,59 (asgari ücret kısmı istisna) |
| Gelir vergisi ilk dilimi (2026) | %15 (190.000 TL'ye kadar) |
| İşveren SGK primi | %21,75 (indirim öncesi) |
Sık sorulan sorular, tek tek yanıtlı
Sık sorulanlar
Bordro vermek zorunludur. İşveren her ücret ödemesinde çalışana, ücret hesabını gösteren imzalı veya işyerinin özel işaretini taşıyan bir pusula vermek zorundadır (İş Kanunu md. 37). Ayrıca VUK md. 238 uyarınca her ay ücret bordrosu düzenlenir. Pusulanın verilmemesi ve bordronun hiç ya da usulüne uygun düzenlenmemesi ayrı ayrı idari para cezasına tabidir.
Gelir vergisi kümülatif matrah üzerinden hesaplanır: Ocak'tan itibaren tüm aylık vergi matrahları toplanır ve toplam hangi dilime ulaştıysa o oran uygulanır. 2026'da kümülatif matrah 190.000 TL'yi aşınca oran %15'ten %20'ye, 400.000 TL'yi aşınca %27'ye çıkar. Bu yüzden brüt ücret hiç değişmese bile net ücret yılın ikinci yarısında düşer. Ocak'ta matrah sıfırlanır ve net eski seviyesine döner.
2026'da asgari ücretliden gelir vergisi ve damga vergisi kesilmez, yalnızca %14 SGK primi ile %1 işsizlik primi kesilir. Bu nedenle 33.030,00 TL brüt asgari ücretin neti 28.075,50 TL'dir. İstisna tüm çalışanlara uygulanır: daha yüksek ücretlerde de ücretin asgari ücrete isabet eden kısmının vergisi alınmaz (7349 sayılı Kanun rejimi).
Aynı şey değildir. Ücret hesap pusulası, İş Kanunu md. 37'de düzenlenen ve her ödemede çalışana verilen belgedir. Ücret bordrosu ise işverenin kendi kayıtları için VUK md. 238 ve SGK mevzuatına göre düzenlediği aylık kayıttır. Uygulamada tek bir bordro çıktısı çoğu zaman iki işlevi birden görür. Önemli olan her iki mevzuatın aradığı zorunlu unsurların eksiksiz olmasıdır.
Bordrolar vergi mevzuatı yönünden 5 yıl (VUK md. 253), SGK mevzuatı yönünden ilgili yılı izleyen yılbaşından itibaren 10 yıl (5510 sayılı Kanun md. 86) saklanmak zorundadır. Güvenli taraf 10 yılı esas almaktır. Ücret alacaklarındaki beş yıllık zamanaşımı süresi boyunca ispat için de bordrolara ihtiyaç duyulur.
İmza (veya işyerinin özel işareti) hem İş Kanunu md. 37'nin hem VUK md. 238'in aradığı bir unsurdur. İmzasız bordro, ücret makbuz karşılığı veya banka kanalıyla ödenmedikçe SGK yönünden geçersiz sayılır ve ödemenin yapıldığını ispat gücü zayıftır. E-bordro, güvenli elektronik imza, KEP ya da erişim kaydı tutan bir sistemle çalışana ulaştığı ispatlanabiliyorsa uygulamada kabul görür, ispat yükü işverendedir.
Maaş bordrosu (ücret bordrosu), bir aylık ücret ödemesinin resmî dökümüdür: brüt ücreti, SGK işçi ve işsizlik sigortası primlerini, gelir ve damga vergisi kesintilerini ve ele geçen net tutarı satır satır gösterir. İşveren için ödemenin yapıldığını ispatlayan yasal belge ve muhasebe kaydının dayanağı, çalışan içinse ücretinin doğru hesaplandığını denetleyebileceği özet belgedir.
Özel sektörde maaş bordrosu işverenden alınır: işveren her ödemede ücret hesap pusulası vermek (İş Kanunu md. 37) ve her ay bordro düzenlemekle (VUK md. 238) zaten yükümlüdür. Çalışan, geçmiş aylar dahil bordrosunu İK biriminden veya muhasebeden isteyebilir. Kamu personeli ise bordrosunu e-Devlet'teki Hazine ve Maliye Bakanlığı e-Bordro hizmetinden ay ay görüntüler ve barkodlu çıktı alabilir. e-Devlet'teki SGK hizmet dökümü bordro değildir: prim günlerini ve bildirilen kazancı gösterir, bordrodaki kesinti ayrıntısını içermez.