Ücretsiz izin dilekçesi örneği ve kuralları
Ücretsiz izin, kural olarak ancak işçi ile işverenin anlaşmasıyla kullanılabilir. İşverenin işçiyi tek taraflı ücretsiz izne çıkarması çalışma koşullarında esaslı değişikliktir ve işçinin altı iş günü içinde yazılı kabulü olmadan işçiyi bağlamaz (İş Kanunu m.22). Bu sayfadaki Word dilekçesi talebi, işveren onayını ve askı beyanını tek belgede toplar.
Şablon önizlemesi
ÜCRETSİZ İZİN TALEP DİLEKÇESİ
________________________________ (İşveren unvanı) İnsan Kaynakları Birimi'ne,
____ / ____ / 20____ tarihinden ____ / ____ / 20____ tarihine kadar (toplam ____________________ gün) aşağıda belirttiğim nedenle ücretsiz izin verilmesini talep ederim.
| Adı Soyadı | ________________________________ |
| Sicil No / Bölümü | ________________________________ |
| Ücretsiz İzin Nedeni | ________________________________ |
| İzin Dönüşü İş Başı Tarihi | ____ / ____ / 20____ |
| İzin Süresince İletişim Adresi | ________________________________ |
Talebimin uygun görülmesi hâlinde, ücretsiz izin süresince iş sözleşmemin askıda kalacağını, bu süre için ücret tahakkuk etmeyeceğini ve bu günlerin Sosyal Güvenlik Kurumu'na prim ödeme gün sayısı olarak bildirilmeyeceğini (5510 sayılı Kanun m.86 kapsamında eksik gün bildirimi yapılacağını) bildiğimi beyan ederim. Gereğini arz ederim.
TALEP EDEN İŞÇİ
Ad Soyad:
Tarih:
İmza:
İŞVEREN / VEKİLİ
☐ Uygundur ☐ Uygun değildir
Tarih:
İmza:
Not: Genel nitelikte ücretsiz izin ancak tarafların anlaşmasıyla mümkündür; işverenin tek taraflı olarak işçiyi ücretsiz izne çıkarması çalışma koşullarında esaslı değişikliktir ve işçinin altı iş günü içinde yazılı kabulü olmadıkça işçiyi bağlamaz (İş Kanunu m.22). Kanunun işverene yükümlülük olarak öngördüğü ücretsiz izin hâlleri saklıdır: yıllık izinde en çok dört güne kadar ücretsiz yol izni (m.56) ve kadın işçiye doğum sonrası talebi hâlinde altı aya kadar ücretsiz izin (m.74).
Bu şablon Otto HR (ottohr.com) tarafından bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık değildir. Şablonu kullanmadan önce kendi durumunuza göre uyarlayın ve gerekiyorsa bir avukata danışın.
Word (.docx)
Şablonu ücretsiz indirin
İş e-postanızı bırakın, dosya anında insin.
Ücretsiz izin ne zaman bir hak? (m.56, m.74)
İş Kanunu iki hâlde işverene ücretsiz izin verme yükümlülüğü getirir: yıllık iznini işyerinin bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecek işçiye, talep etmesi ve belgelemesi koşuluyla gidiş dönüş için toplam dört güne kadar ücretsiz yol izni (m.56) ve doğum yapan kadın işçiye, isteği hâlinde, analık izninin bitiminden itibaren altı aya kadar ücretsiz izin (m.74). Bu hâllerde işveren talebi reddedemez.
Bunların dışındaki ücretsiz izinler — kişisel işler, eğitim ya da uzun bir yolculuk gibi — kanunda düzenlenmemiştir ve ancak tarafların anlaşmasıyla mümkündür. Dilekçe bu anlaşmanın yazılı kanıtıdır: işçinin talebini, işverenin onayını ve askı konusundaki mutabakatı belgeler.
İşveren tek taraflı ücretsiz izin uygulayabilir mi? (m.22)
Hayır. Ücret ödenmeyen bir dönem, çalışma koşullarında esaslı değişikliktir. İşveren bunu ancak durumu işçiye yazılı olarak bildirerek yapabilir ve değişiklik, işçi tarafından altı iş günü içinde yazılı olarak kabul edilmedikçe işçiyi bağlamaz (İş Kanunu m.22). Bu yüzden ücretsiz izinde yazılı talep ve yazılı onay iki taraf için de vazgeçilmezdir.
Ücretsiz izinde ücret, SGK ve yıllık izin
Ücretsiz izinde iş sözleşmesi askıda kabul edilir: işçi iş görmez, işveren ücret ödemez. Bu günler SGK'ya prim ödeme gün sayısı olarak bildirilmez. İşveren, aylık bildirimlerinde eksik gün nedenini belgeleriyle bildirir (5510 sayılı Kanun m.86).
Yıllık izin hesabında çalışılmış gibi sayılan hâller İş Kanunu m.55'te tek tek sayılmıştır ve genel nitelikteki ücretsiz izin bu sayımda yer almaz. Doğum sonrasında altı aya kadar kullanılan ücretsiz izin için kanun bunu açıkça söyler: bu süre yıllık ücretli izin hakkının hesabında dikkate alınmaz (m.74).
| Genel kural | Tarafların yazılı anlaşması, tek taraflı uygulama m.22'ye tabidir |
| Yol izni | Yıllık izinde, talep ve belgeleme koşuluyla en çok 4 gün (İş K. m.56) |
| Doğum sonrası | Kadın işçiye isteği hâlinde 6 aya kadar ücretsiz izin (m.74) |
| İşçinin kabul süresi | Esaslı değişiklikte 6 iş günü içinde yazılı kabul (m.22) |
| SGK bildirimi | Prim günü bildirilmez, eksik gün nedeni bildirilir (5510 m.86) |
Sık sorulanlar
Çıkaramaz. Ücretsiz izin, çalışma koşullarında esaslı değişikliktir. İşveren bunu ancak yazılı olarak önerebilir ve işçi altı iş günü içinde yazılı olarak kabul etmedikçe değişiklik işçiyi bağlamaz (İş Kanunu m.22). Kanunda sayılan yol izni (m.56) ve doğum sonrası ücretsiz izin (m.74) ise işçinin talebine bağlı hâllerdir.
Ödenmez. Ücretsiz izin günlerinde ücret tahakkuk etmediği için bu günler SGK'ya prim ödeme gün sayısı olarak bildirilmez. İşveren eksik gün nedenini aylık bildirimlerinde belirtir (5510 sayılı Kanun m.86). Uzun ücretsiz izinlerde sağlık yardımlarından yararlanma koşullarını SGK mevzuatına göre ayrıca kontrol etmek gerekir.
Katılmaz. Yıllık izin hesabında çalışılmış gibi sayılan hâller İş Kanunu m.55'te sayılmıştır ve genel ücretsiz izin bu sayımda yoktur. Doğum sonrası altı aya kadar kullanılan ücretsiz iznin hesaba katılmayacağını m.74 açıkça belirtir. İzin süreleri hesaplanırken ücretsiz izinde geçen dönem kıdeme eklenmez.
Talep edilen tarih aralığı ve gün sayısı, iznin nedeni, iş başı tarihi, izin süresince ulaşılabilecek adres, işçinin imzası ve işverenin onay alanı. Şablona ayrıca, süre boyunca ücret tahakkuk etmeyeceğini ve prim bildirilmeyeceğini teyit eden bir askı beyanı ekledik — uyuşmazlıkları önleyen madde budur.
Bu sayfadaki şablonlar ve açıklamalar bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir. Belgeleri kullanmadan önce kendi durumunuza uyarlayın ve gerekiyorsa bir avukata danışın.