PDKS nedir?
PDKS (Personel Devam Kontrol Sistemi), çalışanların işe giriş ve çıkış saatlerini kart, parmak izi, yüz tanıma veya mobil uygulama gibi yöntemlerle kaydeden sistemdir. Toplanan giriş-çıkış verisi çalışılan süreyi ortaya koyar. Bu veri puantaj cetveline işlenir ve bordro hesabının temelini oluşturur. PDKS donanım tabanlı cihazlarla da yalnızca yazılımla da kurulabilir.
PDKS nasıl çalışır?
Personel devam kontrol sistemi, her çalışanın iş yerine hangi gün, saat kaçta girip çıktığını otomatik olarak kayıt altına alan donanım ve yazılım bütünüdür. En yaygın yöntemler kart okuyucular ve turnikelerdir. Parmak izi ya da yüz tanıma gibi biyometrik cihazlar da kullanılır, sahada çalışan ekipler içinse konum doğrulamalı mobil uygulamalar tercih edilir. Yöntem hangisi olursa olsun çıktı aynıdır: her çalışan için tarih, giriş saati ve çıkış saati.
PDKS'nin kapıya monte edilen bir cihaz gerektirmesi şart değildir. Geleneksel kurulumlarda kayıtlar cihaz üzerinden toplanırken, yazılım tabanlı yaklaşımda giriş-çıkışlar mobil uygulamayla tutulur ya da mevcut cihazın ürettiği döküm doğrudan İK yazılımına aktarılır. Küçük veya dağınık ekipler için cihaz yatırımı yapmadan yalnızca yazılımla ilerlemek çoğu durumda yeterlidir.
PDKS verisi puantaja ve bordroya nasıl akar?
PDKS'nin ürettiği ham giriş-çıkış kayıtları tek başına bir sonuç değil, bir girdidir. Bu kayıtlar dönem sonunda puantaj cetveline işlenir: çalışılan süre, fazla çalışma, eksik gün ve devamsızlık burada netleşir. Bordro bu cetvel üzerinden hesaplandığı için PDKS verisinin doğruluğu ücretin doğruluğunu doğrudan belirler. Elle tutulan çizelgelerde kaybolan dakikalar otomatik kayıtla görünür hale gelir.
Biyometrik veri ve KVKK
Parmak izi ve yüz tanıma verisi, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında özel nitelikli kişisel veri sayılır ve işlenmesi sıradan verilere göre çok daha sıkı şartlara bağlıdır. Kişisel Verileri Koruma Kurulu, kart veya şifre gibi daha az müdahaleci bir yöntem yeterliyken biyometrik veri toplanmasını ölçülülük ilkesine aykırı bulan kararlar vermiştir. Bu yüzden biyometrik PDKS kurmadan önce açık rıza, saklama süresi ve alternatif yöntemlerin varlığı mutlaka değerlendirilmelidir.
| Açılımı | Personel Devam Kontrol Sistemi |
| Kaydettiği veri | Tarih, giriş saati, çıkış saati |
| Yaygın yöntemler | Kart, turnike, parmak izi, yüz tanıma, mobil/konum |
| Beslediği süreçler | Puantaj, fazla mesai, bordro |
| KVKK notu | Biyometrik veri özel nitelikli kişisel veridir (6698 sayılı KVKK m.6) |
Sık sorulanlar
PDKS, çalışanların giriş-çıkış saatlerini otomatik kaydederek çalışılan sürenin belgelenmesini sağlar. Bu kayıtlar puantajın, fazla mesai hesabının ve bordronun dayanağıdır. Kayıtlar otomatik tutulduğu için elle çizelge tutmanın yol açtığı eksik ve hatalı girişler de ortadan kalkar.
PDKS ham veriyi toplar: kimin hangi gün, saat kaçta girip çıktığını kaydeder. Puantaj ise bu veriyi işleyerek döneme ait çalışılan gün ve saatleri, izinleri ve devamsızlıkları özetleyen cetveldir. Bordro puantaj üzerinden hesaplanır. PDKS bu zincirin veri kaynağıdır.
Parmak izi, 6698 sayılı KVKK kapsamında özel nitelikli kişisel veridir ve işlenmesi sıkı şartlara bağlıdır. Kişisel Verileri Koruma Kurulu, daha az müdahaleci bir yöntem varken biyometrik veri toplanmasını ölçülülük ilkesine aykırı bulan kararlar vermiştir. Kart, şifre veya mobil doğrulama gibi seçenekler çoğu iş yeri için daha güvenli bir tercihtir.
Belirli bir devam kontrol sistemi kurmak yasal zorunluluk değildir, ancak çalışma mevzuatı işverenden çalışma sürelerini belgeleyebilmesini bekler ve giriş-çıkış kayıtları uyuşmazlıklarda önemli delildir. Küçük ekipler için cihaz yatırımı yerine mobil ya da yazılım tabanlı kayıt çoğu durumda yeterlidir.