Kıdem tazminatı tavanı nedir?

Tavanın dayanağı, 4857 sayılı İş Kanunu geçici m.6 ile yürürlükte tutulan 1475 sayılı İş Kanunu m.14'tür: bir hizmet yılı için ödenecek kıdem tazminatı, en yüksek devlet memuruna — Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanı — bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesini geçemez. Bu ikramiye memur maaş katsayılarıyla hesaplandığından, katsayılar Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın Mali ve Sosyal Haklar Genelgesi ile her Ocak ve Temmuz'da yenilendiğinde tavan da kendiliğinden değişir. Memur maaşlarına ara dönemde ek zam yapılırsa tavan aynı tarihte güncellenir. İşverenin ya da işçinin tavanı ayrıca hesaplaması gerekmez, genelgede açıklanan tutar doğrudan uygulanır.

1 Temmuz – 31 Aralık 2026 döneminde kıdem tazminatı tavanı 73.729,87 TL'dir. 2026'nın ilk yarısında (1 Ocak – 30 Haziran) tutar 64.948,77 TL idi. Kıdem tazminatı tavanını yıllara göre takip etmenin en güvenilir yolu, Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın her Ocak ve Temmuz başında yayımladığı bu genelgelerdir. Hesapta esas alınacak tavan, işe giriş tarihindeki ya da yılların ortalaması değil, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihte yürürlükte olan tavandır. İşten çıkış hesabı yapan işverenin önce fesih tarihinin hangi döneme denk geldiğini kontrol etmesi gerekir.

Kıdem tazminatı hesabında her tam çalışma yılı için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret esas alınır, yıldan artan süreler oranlanır. Tavan bu hesapta yıllık birimi sınırlar: işçinin giydirilmiş brüt aylık ücreti — çıplak ücrete yemek, yol ve düzenli ikramiye gibi süreklilik gösteren ödemelerin eklenmiş hâli — tavanın altındaysa hesap kendi ücreti üzerinden, üzerindeyse her yıl için gerçek ücret yerine tavan tutarı üzerinden yapılır. Tavan toplam tazminatı değil bir yıla düşen tutarı sınırladığından, yüksek kıdemli bir çalışanın toplam tazminatı tavanın katları hâlinde büyümeye devam eder.

Örnek: 10 tam yıl kıdemi olan ve giydirilmiş brüt aylık ücreti 90.000 TL olan bir işçinin sözleşmesi 2026'nın ikinci yarısında sona ersin. Ücret, dönemin tavanı olan 73.729,87 TL'nin üzerinde olduğundan hesap tavandan yapılır: 10 × 73.729,87 TL = 737.298,70 TL. Aynı kıdemdeki işçinin ücreti 50.000 TL olsaydı hesap kendi ücretinden yapılır ve 500.000 TL olurdu. Yasal tutar üzerinden ödenen kıdem tazminatından gelir vergisi ve SGK primi kesilmez, yalnızca binde 7,59 oranında damga vergisi düşülür.

Ücreti tavanın üzerinde olan çalışan için tavan yasal hesabın sınırıdır, ancak özel sektör işvereni dilerse iş sözleşmesi ya da toplu iş sözleşmesiyle tavanın üzerinde kıdem tazminatı ödeyebilir. Bu durumda vergi rejimi ikiye ayrılır: 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu m.25/7 uyarınca gelir vergisi istisnası yalnızca tavana kadar olan kısım için geçerlidir, tavanı aşan kısım ücret olarak gelir vergisine tabi tutulur. Tavan üstü ödeme taahhüt eden işverenin, brüt tutarla işçiye ulaşacak net tutar arasındaki bu farkı baştan hesaba katması gerekir.