Yıllık izinde yemek ücreti kesilir mi?
Yıllık izin ücreti, 4857 sayılı İş Kanunu m.57 gereği çıplak brüt ücret üzerinden hesaplanır, yemek ve yol gibi sosyal yardımlar bu hesaba girmez. Maaşın parçası olarak ödenen sabit nakdî yemek parası izinde kesilemez. Fiilen çalışılan günlere bağlı yemek kartı yüklemesi ise, sözleşmede aksine hüküm yoksa izin günleri için yapılmayabilir. Belirleyici olan sözleşme ve işyeri uygulamasıdır.
İzin ücreti çıplak ücretten hesaplanır
Kanunun kuralı nettir: yıllık izin kullanan çalışana izin süresi için ödenecek ücret, fazla mesai, prim, ikramiye ve yemek-yol gibi sosyal yardımlar dışarıda bırakılarak yalnızca asıl (çıplak) brüt ücret üzerinden hesaplanır (4857 sayılı İş Kanunu m.57).
İşveren bu izin ücretini, çalışan izne başlamadan önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorundadır (m.57). Aylık sabit maaşla çalışanlarda pratik sonuç şudur: maaş izin ayında da tam yatar, "kesinti" tartışması maaşın kendisinde değil, yemek kartı ve benzeri yan haklarda düğümlenir.
Burada iki ayrı soruyu ayırmak gerekir. Birincisi izin ücretinin nasıl hesaplanacağıdır. Yanıtı kanunda sabittir, sosyal yardımlar hesaba girmez. İkincisi, izin günlerinde yemek kartının yüklenmeye devam edip etmeyeceğidir — bunun yanıtı m.57'de değil, ödemenin niteliğinde ve sözleşmede aranır.
Yemek kartı: fiilî çalışma karşılığı mı, ücretin eki mi?
Yemek yardımı fiilî çalışmanın karşılığıysa — işyerinde çıkan yemek veya çalışılan gün başına yüklenen yemek kartı — izin günleri için verilmemesi hukuka aykırı değildir. Yargıtay'ın yerleşik yaklaşımı, bu tür sosyal yardımların çalışılan günlerin karşılığı olduğu ve izin ücretinin çıplak ücretle sınırlı kaldığı yönündedir.
Yemek parası maaşla birlikte her ay sabit ve nakdî ödeniyorsa ücretin eki niteliğindedir: izin ayında da tam ödenir, kesilemez. İş sözleşmesinde veya toplu iş sözleşmesinde "izinde de ödenir" hükmü varsa tartışma zaten kapanır.
Üçüncü ihtimal işyeri uygulamasıdır: işveren yemek kartını yıllardır izin günleri dahil kesintisiz yüklüyorsa bu uygulama çalışma koşulu hâline gelmiş olabilir. Çalışma koşullarında işçi aleyhine esaslı değişiklik, işçinin altı iş günü içinde vereceği yazılı kabule bağlıdır (4857 m.22). Kazanılmış bu yan hakkın tek taraflı kesilmesi geçersiz sayılabilir.
SGK primi ve vergi boyutu
Bordro tarafında yemek bedelinin SGK istisnası zaten fiilen çalışılan güne bağlıdır: Bordro tarafında yemek bedelinin SGK istisnası zaten fiilen çalışılan güne bağlıdır: günlük 300 TL'ye kadar olan yemek ödemeleri (2026 tutarı, her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir) yalnızca fiilen çalışılan günler için prime esas kazanç dışında tutulur (Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği m.97, 17.04.2026 tarihli değişiklik ve SGK Genelgesi 2026/12).. İzin günü çalışılan gün olmadığından, o günler için yapılan yemek ödemesi bu istisnadan yararlanamaz.
Gelir vergisindeki günlük yemek istisnası da aynı şekilde çalışılan günlere ait yemek bedeliyle sınırlıdır (193 sayılı GVK m.23/8). Bu yüzden pek çok işveren yemek kartını çalışılan gün sayısına göre yükler — izin günlerinde yüklememek çoğu zaman kötü niyet değil, istisna mantığının sonucudur. İzinde de ödemeye devam eden işveren ise o günlerin yemek bedelini prime ve vergiye tabi tutarak öder.
| İzin ücretinin matrahı | Çıplak brüt ücret (4857 m.57) |
| Hesaba girmeyenler | Fazla mesai, prim, yemek-yol gibi sosyal yardımlar (m.57) |
| Ödeme zamanı | İzne başlamadan önce peşin veya avans (m.57) |
| Fiilî çalışmaya bağlı yemek kartı | İzin günlerinde yüklenmeyebilir |
| Ücretin eki nakdî yemek parası | İzin ayında da tam ödenir |
| SGK yemek istisnası | Günlük 300 TL (2026, yıllık güncellenir), yalnızca fiilen çalışılan günler için |
Sık sorulanlar
Yol yardımı da yemek gibi sosyal yardımdır: izin ücretinin hesabına girmez (4857 m.57) ve fiilen işe gidilen günlere bağlı ödeniyorsa izin günlerinde verilmeyebilir. Maaşın sabit bir eki olarak ödeniyorsa izinde de devam eder. Bundan ayrı olarak, iznini başka yerde geçirecek çalışan gidiş-dönüş toplam 4 güne kadar ücretsiz yol izni isteyebilir (m.56) — bu bir ödeme değil, ek izin hakkıdır.
Prim, ikramiye ve fazla mesai ücretleri yıllık izin ücretinin hesabına katılmaz. İzin ücreti yalnızca çıplak brüt ücret üzerinden ödenir (4857 m.57). İş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesi çalışan lehine daha geniş bir hesap öngörebilir.
İzin ücreti, çalışan izne başlamadan önce peşin olarak ödenir veya avans verilir ve izne çıkılan tarihteki çıplak brüt ücret üzerinden hesaplanır (4857 m.57). Aylık sabit maaşla çalışanlarda maaş izin ayında da normal şekilde tam yatar.
İşveren yemek yardımını uzun süredir izin günleri dahil kesintisiz ödüyorsa bu ödeme, işyeri uygulaması olarak çalışma koşulu hâline gelmiş olabilir. Çalışma koşullarında işçi aleyhine esaslı değişiklik, işçinin altı iş günü içinde yazılı kabulü olmadan işçiyi bağlamaz (4857 m.22). Kazanılmış yan hakkın tek taraflı kesilmesi geçersiz sayılabilir ve fark alacağı doğurabilir.