Kıdem tazminatı nedir?
Kıdem tazminatı, aynı işverene bağlı en az bir yıl çalışmış işçiye, iş sözleşmesinin kanunda sayılan nedenlerle sona ermesi hâlinde ödenen yasal tazminattır. Her tam çalışma yılı için son giydirilmiş brüt ücret üzerinden 30 günlük ücret ödenir, artan süreler oranlanır. Dayanağı, 1475 sayılı İş Kanunu'nun yürürlükte kalan 14. maddesidir.
Kimler kıdem tazminatı alabilir?
Kıdem tazminatı, iş ilişkisi kanunda sayılan hâllerden biriyle sona eren işçiye, işyerinde geçirdiği yılların karşılığı olarak ödenen toplu paradır. Hak kazanmanın ön şartı aynı işverene bağlı en az bir tam yıl çalışmış olmaktır.
İşveren sözleşmeyi 4857 sayılı İş Kanunu m.25/II'deki ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık hâlleri dışında bir nedenle feshederse işçi tazminata hak kazanır. İşçi tarafında ise haklı nedenle fesih (4857 sayılı İş Kanunu m.24), muvazzaf askerlik, kadın işçinin evlilik tarihinden itibaren bir yıl içinde ayrılması ve emeklilik — ya da emeklilik için yaş dışındaki sigortalılık süresi ile prim günü şartlarını doldurup ayrılma — istifa gibi görünse de tazminat hakkını korur. İşçinin ölümü hâlinde tazminat yasal mirasçılarına ödenir (1475 sayılı İş Kanunu m.14).
Nasıl hesaplanır: 30 gün kuralı ve giydirilmiş ücret
Hesap birimi, her tam çalışma yılı için 30 günlük brüt ücrettir. Bir yıldan artan aylar ve günler için aynı oran üzerinden kıst ödeme yapılır (1475 sayılı İş Kanunu m.14). Esas alınan ücret işçinin son giydirilmiş brüt ücretidir: çıplak brüt ücrete yemek, yol, yakacak ve düzenli ödenen ikramiye gibi süreklilik gösteren para ve parayla ölçülebilen menfaatler eklenir.
Hesap kabaca şöyledir: son giydirilmiş brüt aylık ücret toplam hizmet yılıyla çarpılır, artan süreler yıl kesri olarak eklenir. Yasal olarak ödenmesi gereken kıdem tazminatından gelir vergisi kesilmez ve SGK primi alınmaz, yalnızca binde 7,59 oranında damga vergisi düşülür (193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu m.25/7 ve 5510 sayılı Kanun m.80).
Kıdem tazminatı tavanı
Bir hizmet yılı için ödenecek tutar, en yüksek devlet memuruna bir hizmet yılı için ödenen azami emekli ikramiyesini aşamaz. Bu üst sınıra kıdem tazminatı tavanı denir (1475 sayılı İş Kanunu m.14). Tavan, memur maaş katsayısına bağlı olduğu için her yıl Ocak ve Temmuz aylarında güncellenir. 1 Temmuz – 31 Aralık 2026 dönemi için 73.729,87 TL'dir. Brüt ücreti tavanın üzerinde olan çalışanın hesabı, gerçek ücreti yerine tavan üzerinden yapılır.
Örnekle kıdem tazminatı hesaplama
Standart örnek: giydirilmiş brüt ücreti 60.000 TL olan ve aynı işverende 4 yıl 6 ay çalışmış bir işçinin kıdem tazminatı 4,5 × 60.000 = 270.000 TL brüt olarak hesaplanır. Bu tutardan yalnızca binde 7,59 damga vergisi (2.049,30 TL) kesilir ve işçiye ödenecek net kıdem tazminatı 267.950,70 TL olur.
Tavanlı örnek: giydirilmiş brüt ücreti 90.000 TL olan bir işçinin hesabı, ücreti üst sınırı aştığı için 1 Temmuz – 31 Aralık 2026 tavanı olan 73.729,87 TL üzerinden yapılır. 5 tam yıl kıdemde brüt tazminat 5 × 73.729,87 = 368.649,35 TL, damga vergisi kesintisi sonrası net tutar ise 365.851,30 TL'dir.
Asgari ücret örneği: 2026'da brüt asgari ücretle (33.030 TL) çalışan işçinin bir tam yıl için kıdem tazminatı 33.030 TL brüt, damga vergisi sonrası 32.779,30 TL nettir. İhbar tazminatı ayrı bir kalemdir: bildirim sürelerine (kıdeme göre 2–8 hafta, 4857 sayılı İş Kanunu m.17) karşılık gelir ve kıdem tazminatından farklı olarak gelir vergisine tabidir.
| Yasal dayanak | 1475 sayılı İş Kanunu m.14 (4857 sayılı Kanun geçici m.6 ile yürürlükte) |
| Asgari kıdem şartı | Aynı işverende en az 1 tam yıl |
| Hesap birimi | Her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret |
| Tavan (1 Temmuz – 31 Aralık 2026) | 73.729,87 TL |
| Tavan güncellemesi | Her yıl Ocak ve Temmuz'da, memur maaş katsayısıyla |
| Vergi ve prim | Gelir vergisinden istisna, SGK primi yok, yalnızca binde 7,59 damga vergisi |
Sık sorulanlar
Kıdem tazminatına, aynı işverene bağlı en az bir tam yıl çalışmış işçi hak kazanır. Hak doğuran hâller şunlardır: sözleşmenin işverence ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık dışındaki bir nedenle feshi, işçinin haklı nedenle feshi, muvazzaf askerlik, kadın işçinin evlilik nedeniyle ayrılması ve emeklilik. İşçinin ölümünde tazminat yasal mirasçılarına ödenir (1475 sayılı İş Kanunu m.14).
Kendi isteğiyle ve haklı bir neden olmadan istifa eden işçi kıdem tazminatı alamaz. Kanunun ayrık tuttuğu hâller vardır: muvazzaf askerlik, kadın işçinin evlilik tarihinden itibaren bir yıl içinde ayrılması, emeklilik ve emeklilik için yaş dışındaki sigortalılık süresi ile prim günü şartlarını doldurup ayrılma. Bu hâllerde işten kendi isteğiyle ayrılan işçi de tazminata hak kazanır (1475 sayılı İş Kanunu m.14).
Kıdem tazminatı, son giydirilmiş brüt aylık ücretin toplam hizmet yılıyla çarpılmasıyla hesaplanır, bir yıldan artan aylar ve günler oranlanarak eklenir. Giydirilmiş ücret, çıplak brüt ücrete yemek, yol ve düzenli ikramiye gibi süreklilik gösteren ödemelerin katılmasıyla bulunur. Bir yıla karşılık gelen tutar yasal tavanı aşamaz ve ödemeden yalnızca damga vergisi kesilir.
Kıdem tazminatı tavanı, bir hizmet yılı için ödenebilecek en yüksek tutardır. En yüksek devlet memurunun bir yıllık emekli ikramiyesine endekslidir ve her yıl Ocak ile Temmuz'da güncellenir. 1 Temmuz – 31 Aralık 2026 döneminde 73.729,87 TL'dir. Brüt ücreti bu tutarın üzerinde olan çalışanın hesabı tavan üzerinden yapılır.
Bir tam yıl için kıdem tazminatı, son giydirilmiş brüt aylık ücret kadardır — yani 30 günlük ücret. Tutar yasal tavanla sınırlıdır. 2026 örneğiyle: brüt asgari ücretle çalışan için bir yılın karşılığı 33.030 TL brüt, damga vergisi sonrası 32.779,30 TL net, ücreti tavanın üzerinde olanlar içinse yıl başına en fazla 73.729,87 TL'dir (1 Temmuz – 31 Aralık 2026 tavanı).
Yasal tavan içinde ödenen kıdem tazminatından yalnızca binde 7,59 oranında damga vergisi kesilir. Gelir vergisi 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu m.25/7 uyarınca istisnadır ve SGK primi alınmaz. Örneğin 100.000 TL brüt kıdem tazminatında kesinti 759 TL'dir, net ödeme 99.241 TL olur. İşverenin tavanı aşan tutarda ödeme yapması hâlinde ise aşan kısım istisna kapsamı dışında kalır ve ücret olarak gelir vergisine tabi tutulur.
İki tazminat ayrı ayrı hesaplanıp çıkışta birlikte ödenir. Kıdem tazminatı her tam yıl için 30 günlük son giydirilmiş brüt ücrettir. Artan aylar oranlanır, yıllık tutar tavanla sınırlıdır. İhbar tazminatı ise 4857 sayılı İş Kanunu m.17'deki bildirim sürelerinin karşılığıdır: kıdemi 6 aydan az olana 2, 6 ay – 1,5 yıl arasına 4, 1,5 – 3 yıl arasına 6, 3 yıldan fazlasına 8 haftalık giydirilmiş brüt ücret. Kıdem tazminatından yalnız damga vergisi kesilirken ihbar tazminatı gelir ve damga vergisine tabidir. İkisinden de SGK primi alınmaz.